AGRESJA I PRZYCZYNY

AGRESJA I AGRESYWNOŚC

Źródło: www.psychpsa.cad.pl
Autor artykułu - mgr inż. Joanna Kosińska, specjalistka psychologii zwierząt


Termin agresja oznacza fizyczny atak danego osobnika na innego. Nie można nazwać agresją np. sygnałów ostrzegawczych takich jak warczenie, pokazywanie zębów, czy znakowanie moczem terytorium. Nie można również nazwać agresją zachowań związanych z polowaniem, gdyż są one wynikiem konieczności zaspokajania głodu.

Termin agresywność natomiast oznacza skłonność osobnika do zachowań agresywnych.
Możemy wyróżnić agresywność terytorialną, dominacyjną, związaną z macierzyństwem, etc.
Agresywność może być wywołana strachem, bólem, może być wynikiem frustracji (jeśli pies nie może zaspokoić swoich potrzeb np. głodu).
Pewna doza agresywności jest rzeczą naturalną i występuje u wszystkich żywych istot, także u człowieka.
Na przykład agresywność dominacyjna większości samców jest rzeczą normalną, dlatego właściciel powinien starannie pilnować swojej pozycji przywódcy stada, aby nie dopuścić do konfliktu.
Od agresywności normalnej należy odróżnić agresywność patologiczną. Mamy z nią do czynienia, gdy pies jest nerwowy, lękliwy, przewrażliwiony, nadmiernie reaguje na wszelkie bodźce z zewnątrz. Silny lęk powoduje u niego reakcje agresywne, pies staje się nieobliczalny i niebezpieczny dla otoczenia.
Agresywność patologiczna jest często wynikiem niewłaściwej socjalizacji szczenięcia podczas pierwszych tygodni jego życia (z ludźmi i z innymi psami) a także z brakiem dostatecznej ilości bodźców zewnętrznych w tym ważnym okresie rozwoju.



-------------------------------------------------------------------

AGRESJA U PÓW

Źródło: www.hauward.pl
Autor artykułu - Agnieszka Kępka - Międzynarodowy Sędzia Kynologiczny

Zagadnienie to jest ciągle aktualne i otrzymuję od Państwa dużo pytań, szczególnie o powody agresji nerwicowej. Agresja dotyczy wszystkich ras psów, a szczególnie tych, które są niewłaściwie wychowywane przez swoich właścicieli.

Niedawno dzwoniła do mnie Pani, która jest właścicielką trzy-miesięcznej rottweilerki. Z kontekstu całej rozmowy wynikało, że pani ta jest niezadowolona, że jej suczka na nikogo się nie rzuca i nie chce gryźć!!! Pretensje dotyczyły również tego, że ta trzy-miesięczna sunia nie umie chodzić na smyczy i cytuję " zupełnie jest głupia". Mimo godzinnej rozmowy telefonicznej, pełnej porad i wyjaśnień, niestety ta Pani nic nie zrozumiała i dalej trwała przy swoich pretensjach do biednej suczki. Proszę sobie wyobrazić, co z tego rottweilera zrobią ludzie w tym domu. Oczywiście na pewno znajdą pseudo tresera, który będzie uczył to trzy-miesięczne szczenię zabijać.

Wróćmy do normalnych właścicieli i do normalnej agresji. Pies, aby przetrwać nauczył się okazywać agresję; przejawia się to przez całe życie psa, w większym lub mniejszym stopniu. Dla psa jest to zachowanie, którym określa i podtrzymuje swoją pozycję w stadzie, zdobywa łup, zapewnia bezpieczeństwo sobie i towarzyszom, wyznacza terytorium, zdobywa partnera i reaguje na prawdziwe lub urojone zagrożenie.

Agresja może być WRODZONA lub NABYTA. Osoby, które do mnie dzwonią głownie interesuje agresja NERWICOWA. No cóż, agresja ta często wynika z niewłaściwego wychowania psa. Mówimy tu o typie AGRESJI NERWICOWEJ W STOSUNKU DO INNYCH PSÓW - tej reakcji w 90% uczą właściciele. Podam typowy przykład błędów popełnianych przez właścicieli.

Macie np. rozkosznego, małego rottweilerka. Na spacerze prowadzicie psa przeważnie na smyczy, gdyż boicie się, by ten nie uciekł. Spotykacie dorosłego, dużego, pewnego siebie psa, który chce obejrzeć Wasze "cudo". W obawie o Waszego malucha postanawiacie przeszkodzić temu obcemu psu, który koniecznie chce powąchać Wasze "szczęście". Wasz młody pies nie może poznać się z obcym psem, nie może uciec ( jest na smyczy ) ani okazać podporządkowania, bo właściciel ciągnie go ku sobie, szarpiąc smycz, a do tego sam jest zdenerwowany. Wasz pies nie ma wyboru "dzięki" właścicielowi. Pozostało mu najgorsze, czyli zjeżyć się, warczeć i szczekać. Niestety często właściciel rozumie to zachowanie błędnie - cieszy się, że jego piesek jest taki odważny. Niestety to tylko rozpaczliwa próba ucieczki. Z uszami położonymi, Wasz malec stara się zwiększyć odległość między sobą a obcym psem. Właściciel interpretuje to jako objaw strachu, więc stara się pocieszyć wylewnie pieska, klepiąc go czy przytulając. Pies z kolei interpretuje to jako nagrodę za swoje działania. Zademonstrował agresję, jego Pan go pochwalił a obcy odszedł. Jeśli ta sytuacja powtórzy się kilka razy, to taki wzór zachowania zostanie utrwalony. Należy Waszemu małemu "szczęściu" pozwolić na swobodny kontakt z innym psem ( lub kotem ), by mógł się przekonać, że nie ma się czego bać ani wykazywać nerwowej agresji. Tutaj zbawienną rolę spełniają "przedszkola" dla psów, ale pod warunkiem, że psy mogą się tam swobodnie bawić bez uwiązania na smyczy.

Występuje też AGRESJA NERWICOWA W STOSUNKU DO LUDZI. W bardzo podobny sposób możecie nauczyć młodego psa niepewności i agresji do ludzi. Proszę pamiętać, że pierwsza, przybierająca formę agresji reakcja wypływa ze strachu. Umiejętne rozładowanie sytuacji jest dużo lepsze niż pocieszanie psa, które ON zrozumie jako poparcie dla swojego zachowania.

Agresja u psów to normalne zachowanie. To przecież ich droga do wyrażania emocji. Agresja jest używana do samoobrony i pies ma do wyboru trzy wzorce zachowań: 1-walczyć, 2-uciekać, 3-zastygnąć w bezruchu. Są to odruchy czynnej i biernej obrony. Odruch czynnej obrony występuje często u rottweilerów, natomiast retrievery czy owczarki szetlandzkie kojarzą się z obrona bierną.

Agresja u psa jest skutkiem utraty zaufania do człowieka. Należy bardzo wcześnie zaczynać socjalizację psa, w przeciwnym wypadku będzie on czuł się niepewnie w różnych sytuacjach, będzie tracił zaufanie i częściej przyjmował postawę agresywną. Proszę pamiętać, że pies, obojętnie jakiej rasy, jeśli jest pewny siebie, odważny i ma prawidłowy stosunek do otaczającego go świata, nie wykazuje agresji nieuzasadnionej. Pies ten nie gryzie, nie jeży się, jest miły i radosny.

Błędem jest twierdzenie, że nie należy szkolić w kierunku obrony takich psów jak np. rottweiler. Właśnie psy użytkowe, obrończe czy stróżujące, należy szkolić w tym kierunku. Musicie stworzyć psu możliwości w wykazaniu tych cech, które niesie w swojej rasie. Mądre i kontrolowane ćwiczenia ze stróżowania czy obrony przyniosą nie tylko korzyści właścicielowi, ale dadzą satysfakcję psu, możliwość wyładowania się w kontrolowanej i uzasadnionej obronie. Podstawą jest jednak posłuszeństwo i to, że Alfą w stadzie jest właściciel, a nie pies.

* Kochajcie swojego psa mądrze.

* Nie uczcie go agresji nerwicowej ani świadomie ani nieświadomie.

* Dajcie mu spokój, mądry i sprawiedliwy dom.

* Zostańcie Alfą w Waszym stadzie poprzez mądre postępowanie i zrozumienie psa.

* Nie stosujcie NIGDY agresji wobec Waszego przyjaciela - psa.

* Pies Was zrozumie, jeżeli będziecie mówili językiem dla niego zrozumiałym.

* Przemoc wobec psa i pokazywanie "kto tu jest panem" - to poniżające postępowanie człowieka wobec zwierzęcia.


-------------------------------------------------------------------

RODZAJE AGRESJI

1) Agresja obronna
     a) Agresję dystansującą
     b) Agresję terytorialną
     c) Agresję macierzyńską
     d) Agresję z rozdrażnienia
     e) Agresję ze strachu
2) Agresja przemieszczona
3) Agresja ofensywna
     a) Agresję konkurencyjną
     b) Agresję hierarchiczną
     c) Agresję zaborczą
     d) Zachowania łowcze
     e) Agresję gończą
4) Agresja nadmierna
     a) Agresja nadmierna pierwotna
     b) Agresja nadmierna wtórna
5) Agresja na komendę

-------------------------------------------------------------------

PRZYCZYNY AGRESJI

1) strach,
2) dominacja,
3) poczucie własności ( jest to związane z dominacją),
4) instynkt obrończy ( obrona domu i rodziny),
5) przyczyna specyficzna ( np. atak innych psów w określonym miejscu lub sytuacji),
6) obawa przed karą ( reakcja może nastąpić z wyprzedzeniem),
7) ból ( podczas zabiegów leczniczych i pielęgnacyjnych),
8) instynkt łowiecki ( gryzienie jest elementem polowania ),
9) związana z lekami – efekt uboczny działania leków, Może tu tez występować
10) agresja spowodowana chorobą ( m.in.złym samopoczuciem, czy zakażeniem boreliozą)..

-------------------------------------------------------------------

DZIEDZICZENIE AGRESJI :

Geny mają przemożny wpływ na rozwój zachowań agresywnych. Nasileniu agresji sprzyjają takie cechy psa, jak pobudliwość, impulsywność, reaktywność, brak lub słaba kontrola ugryzień, a także sposób, w jaki pies postrzega świat. Wiele psów, które zostały prawidłowo socjalizowane, w okresie przejścia od dojrzewania do dorosłości – całkowicie się zmienia i upodabnia do jednego ze swoich rodziców. Psy te bardzo często manifestują agresję dystansującą i terytorialną – dwa typy zachowań związane z tymi samymi predyspozycjami. Również zachowania łowcze są uwarunkowane genetycznie.

Nie istnieje „ gen agresji ”, czy poszczególne geny odpowiedzialne za jej konkretne rodzaje. Można raczej mówić o bardzo wielu genach, które mają wpływ na motywację zachowań agresywnych. Jakkolwiek mówi się o predyspozycjach rasowych, które wykorzystuje się do określonych celów, to żadne badania naukowe nie udowodniły zależności pomiędzy konkretną rasą, a liczbą agresywnych osobników. Tak więc wszelkie stwierdzenia przeciwko którejś z ras psów, jako bardziej agresywnej niż inne – nie znajdują naukowego uzasadnienia.
Wzorzec każdej rasy obok wymogów eksterierowych, wymienia pożądane, ale także i negatywne cechy psychiczne oraz użytkowość danej rasy.

Także ostatnio uzupełnione przez FCI standardy zawierają zapis o konieczności dyskwalifikacji osobników wykazujących anomalie psychiczne. Ponadto istnieje nakaz FCI dyskwalifikacji psów nadmiernie bojaźliwych i agresywnych.

-------------------------------------------------------------------

MOWA CIAŁA PSA - wyrażająca jego stan emocjonalny:

Asertywność – pewność siebie – Pies wyraża swoje pragnienia, chęci bez bycia agresywnym wobec innych, nie wyraża ani gniewu, ani strachu. Przybiera tylko „pozę wysoką”, lecz nieusztywnioną, wzrok skierowany jest na zad przeciwnika, występuje warknięcie, pysk pozostaje gładki, ogon nieco, lub całkowicie uniesiony.

Uspakajanie – Umiejętność zahamowania agresji innego psa za pomocą nieagresywnych póz, mimiki, gestów oraz rytuałów, zanim ten zdąży zaatakować. Pozwala to uniknąć ataku. Może to być też utrzymanie pozy asertywnej, odwrócenie wzroku i nieodsłanianie zębów. (Pies odwraca głowę, nie zmieniając – na ogół neutralnej – postawy ciała). Poza psa: nos wyciągnięty w kierunku ucha drugiego osobnika, obniżony grzbiet, stulone uszy, gładki pysk, półprzymknięte oczy, ruchy powolne.

Gotowość do ataku sygnalizują: szybkie ruchy, poza wysoka, uniesiona głowa a uszy wyprostowane ku przodowi, nawet u psów z obwisłymi uszami, obnażone zęby, lekko otwarty pysk, szczęki gotowe do chwytu, szeroko otwarte oczy, spojrzenie skierowane na pysk przeciwnika, kąciki warg odsunięte do tyłu, górna warga uniesiona w górę, dolna opuszczona, ogon uniesiony i wyprostowany, sierść na łopatkach, grzbiecie i zadzie zjeżona, nogi maksymalnie wyprostowane, co powoduje, że postać wydaje się większa, masywna, z gardła dobywa się głuche, dudniące warczenie. Wszystkie mięśnie są tak napięte, że uniesiony prosto w górę ogon drży.

Niepewność – poza niska, tułów obniżony, na ugiętych łapach, szyja cofnięta między łopatkami, uszy położone na karku, ogon opuszczony lub nawet podkulony między tylnymi łapami.

Zachowania łowcze – kiedy pies zbliża się do ofiary lub do bydła, które pilnuje – przybiera pozę niską.

Analiza każdej pozy i mimiki wiele mówi o emocjach, które przeżywa zwierzę, jego zamiarach związanych z atakiem. Właściwe odczytanie stanu emocjonalnego psa, wyrażającego uzasadnione emocje, pozwala uniknąć ugryzienia.

WRÓĆ